Toepassingskaart 8
Taalbeleid op schoolniveau
Hieronder is het taalbeleid van onze school te zien. Deze is gemaakt door Jessica Nieuwkoop en mijzelf.
Taalbeleid
|
OBS De Bouwsteen
|
Visie op het taalbeleid
De bouwsteen is een school waar op een interactieve
manier taalonderwijs gegeven wordt. Dit is een goede manier voor het leren en
ontwikkelen van taal bij kinderen omdat het betekenisvol, sociaal en
strategisch is.
Betekenisvol en functioneel
Ons taalonderwijs voorziet onze leerlingen van uitdagende
situaties en taken om taal levensecht te leren en te gebruiken. Alle onderdelen
van taalonderwijs (luisteren, spreken, lezen en schrijven) zijn functioneel en
worden op deze manier aangeleerd. Wij bieden de leerlingen taalonderwijs binnen
actuele thema’s die aansluiten bij hun belevingswereld. Andere vakken worden
binnen ons taalonderwijs geïntegreerd, het leren van taal vindt plaats door
leerlingen de taal te laten gebruiken bij de dagelijkse (leer)activiteiten en
communicatie in kleine en grote interactiegroepen.
Samenhangende leerlijnen
De leerlijnen van luisteren, spreken, lezen en schrijven
worden goed afgestemd op de ondersteunende leerlijnen van woordenschat, zins-
en woordbouw, woordvorm en spelling. Het woordenschatonderwijs is gericht op
beter luisteren, spreken, lezen en schrijven en het gaat vooral om het kunnen
gebruiken van woorden. Woordenschat onderwijs is geïntegreerd in onze methode
maar zal hiernaast ook vaker aan bod komen, bijvoorbeeld binnen andere vakken.
Afwisselende didactiek
Binnen de thema’s is er variatie tussen directe
instructie van kennis en vaardigheden en praktische toepassingen van het
geleerde. Het oefenen van taal moet ook los kunnen staan van het toetsen van
leerlingen, het oefenen moet geleidelijk, taalontwikkelend of taalverwervend
plaatsvinden. Natuurlijk moet er sprake zijn van variatie maar om iets te leren
is ook herhaling belangrijk.
Differentiatie
Wij werken op de Bouwsteen met klassikale algemene
instructie, waarna er gewerkt wordt met niveaugroepen. Ons taalonderwijs heeft
dan ook lessen met een open karakter waarbij de leerkracht niet in alle fasen
van het leerproces nodig is. Zelfstandig werken vinden wij erg belangrijk en
dit moet dan ook echt zelfstandig kunnen. De leerkracht kan zich op deze
momenten bezig houden met leerlingen die extra instructie nodig hebben. Binnen
de methode is ruimte voor weektaken. Op school differentiëren wij in de niveau
groepen, door middel van de leerstof/het thema aan te bieden op het niveau dat vastgesteld is in het
groepsplan. Wanneer leerlingen buiten het groepsniveau vallen wordt er gewerkt
met individuele handelingsplannen in overleg met de IB-er.
Dyslexie
Wanneer een kind lees- en/of spellingsproblemen heeft,
zou er sprake kunnen zijn van dyslexie. Wanneer dit het geval is verricht de
school diagnostisch onderzoek, stemt de begeleiding daarop af en houdt
dyslexiedossiers bij. Een dyslexieonderzoek kan de school niet verzorgen. Wat
ook belangrijk is, is dat een dyslexieverklaring alleen mag worden afgegeven door
zorgverleners in de kinder- of jeugdpsychologie of orthopedagogiek.
Indien ouders een officiële dyslexieverklaring wensen,
zijn er twee mogelijkheden:
-Ouders op eigen kosten onderzoek laten verrichten bij
een particulier bureau. De school draagt dan zorg voor een dyslexiedossier.
-Ouders begin groep 8 een dyslexieonderzoek aan laten
vragen bij het Dyslexiecentrum. De leerling kan dan, mits begrijpend lezen op
tenminste C-niveau is, meedoen aan groepsgewijs afgenomen
intelligentieonderzoek. Het basisonderwijs levert dan een dyslexiedossier aan.
Het voortgezet onderwijs neemt dan een deel van de kosten op zich. Wanneer er
sprake is van ernstige dyslexie kunnen de kosten vergoed worden door de
zorgverzekeraar.
Dyslexie is al op jonge leeftijd te voorspellen door bij
kleuters de zogenaamde 'benoemsnelheid' te testen. Dat is de snelheid waarmee
jonge kinderen onder meer plaatjes en kleuren kunnen benoemen. Wanneer een
kleuter een lage benoemsnelheid heeft, is de kans op woordblindheid groter. Dit
blijkt uit het promotie-onderzoek van de orthopedagoge Marianne Eleveld aan de
Rijksuniversiteit Groningen.
Wij vinden het dan ook belangrijk dat er bij de kleuters
al voldoende in de gaten wordt gehouden hoe de ontwikkeling op taalgebied
verloopt. Wij nemen dan ook preventief bij alle kleuters toetsen als de
‘kleurentoets’ af.
Tenslotte is het goed om te weten dat kinderen met een
lichte dyslexie en een goede intelligentie vaak helemaal geen extra hulp nodig
hebben op de basisschool. Toch kunnen zij op het voortgezet onderwijs
dyslectisch blijken te zijn. Hoewel ze misschien geen lees- en/of
spellingproblemen hebben gehad, kan het lezen en spellen op het voortgezet onderwijs
toch problemen opleveren. Dit herkent u aan het maken van veel spellingfouten
in proefwerken en werkstukken. Ook het leren van vreemde talen kost dan vaak
erg veel moeite. Het is goed om hier alert op te zijn.
Methodes
In groep 1 en 2 werken wij met het programma Schatkist,
waarin taalactiviteiten voor kleuters
worden aangeboden. Schatkist gaat uit van betekenisvolle
contexten waarin in iedere activiteit meerdere tussendoelen aan bod komen. Ook
wordt er dagelijks in de kring aandacht besteed aan de taalontwikkeling van de
kleuters door middel van: zingen, voorlezen, vertellen, raadsels,
klassengesprekken, leergesprekken en taalspelletjes.
In groep 3 gebruiken wij de methode Veilig leren lezen
die aansluit bij de methode Schatkist welke bij de kleuters gebruikt wordt. Veilig
leren lezen biedt concrete mogelijkheden en materialen om in te spelen op
verschillen. Van groep 4 t/m groep 8 gebruiken wij de methode Taalleesland.
Deze methode is een geïntegreerde taalmethode, wat wil zeggen dat alle facetten
van het taalonderwijs aan bod komen.
We werken aan de hand van
de hoofdlijn van de methode en we bieden deze aan met rijk gevarieerde
werkvormen. Hierdoor behalen de leerlingen op een creatieve manier de doelen
van de leerlijn. De methodes zijn dus een leidraad voor het taalonderwijs op
onze school. Zo heeft Taalleesland zelf ook thema’s die je eventueel kunt
gebruiken tijdens de hoofdthema’s op school.
Leesbevordering
Wij willen graag dat lezen een belangrijke en plezierige
rol binnen het taalonderwijs krijgt. Om die reden beginnen de groepen 4 tot en
met 8 van dinsdag tot en met vrijdag de schooldag met lezen in een boek dat zij
zelf hebben uitgekozen. Hiervoor hebben wij binnen de school een bibliotheek
met moeders die de leerlingen helpen met het uitzoeken van een boek. In onze
bibliotheek zijn alleen boeken te vinden van de laatste jaren en er is een
afwisselend aanbod voor alle leeftijden.
Mondelinge
taal
Mondelinge
taal wordt vaak ingezet in alle leerjaren. Dit gebeurt tijdens samenwerken
binnen(of buiten) de thema's, tijdens kringgesprekken(wat bij kleuters ook al
veel van toepassing is) of bijvoorbeeld tijdens spreekbeurten aan de hand van
de thema's, dit laatste zal vooral in de bovenbouw plaatsvinden.
Voortgang
Wij
gebruiken als school de leerlijn uit de methodes. Daarnaast maken wij gebruik
van zelfgemaakte toetsen welke gebaseerd zijn op de methodetoetsen. Vorderingen
van leerlingen houden wij bij door middel van het leerlingvolgsysteem Cito (meer
informatie hierover is te vinden in onze visie).
ICT
Kinderen leren met behulp van de computer. Dit betekent
dat de computer ondersteuning biedt bij
de verschillende vakken zoals taal, rekenen,
aardrijkskunde, geschiedenis enz. Zo levert de taalmethode oefensoftware voor
bijvoorbeeld leerlingen die meer moeite hebben met spelling.
De leerlingen werken met webquests, hierbij moeten zij
zelf op internet op onderzoek uitgaan met een onderwerp binnen het thema. Op
deze manier stimuleer je de taalontwikkeling op veel manieren. Zij moeten
namelijk begrijpend lezen, samenvatten, verwerken en uitspreken en zijn dus op
veel taalgebieden actief aan het leren.
Inrichting van de leeromgeving
In elke klas zie je taal terug in het lokaal. Dit geven
wij vorm door middel van posters, thema tafels, woordkaarten, lettermuren
en woordvelden. Ook hebben wij in elke
bouw een leeshoek waar leerlingen rustig kunnen lezen. Computers zijn ook in
elke klas te vinden wat taal ook stimuleert.
Natuurlijk hebben wij de bibliotheek waar de hele school
gebruik van maakt met voor alle leerlingen boeken op maat.
Onderwijstijd
Groep
|
Geplande
tijd per week
|
Doelgerichte
instructie en oefening
|
1-2
|
300-480 minuten
|
Minimaal elke dag een kwaliteitsuur met
doelgerichte taalactiviteiten.
Belangrijke onderdelen:
• Beginnende geletterdheid
• Fonemisch bewustzijn en letterkennis
• Mondelinge taalontwikkeling
• Woordenschat
Naast de doelgerichte taalactiviteiten in alle
activiteiten impliciet aandacht voor taalontwikkeling
|
3
|
360 minuten
60 minuten
420 minuten
60 minuten
|
Aanvankelijk
technisch lezen
Taal
Methode
Voorlezen,
leesvormen en gevarieerde activiteiten
rond
boeken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
|
4
|
150-180 minuten
45-60 minuten
240-300 minuten
|
Voortgezet
technisch lezen
Voorlezen,
leesvormen en gevarieerde activiteiten
rond
boeken in samenhang met leesbegrip en
woordenschatontwikkeling
Taal;
spreken en luisteren, spellen, stellen,
woordenschat, taalbeschouwing
|
5
|
120-150 minuten
60 minuten
45 minuten
240-300 minuten
|
Voortgezet
technisch lezen
Begrijpend
lezen
Methode/Begrijpend
lezen
binnen de zaakvakken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
Voorlezen,
leesvormen en gevarieerde activiteiten
rond
boeken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
Taal;
spreken en luisteren, spellen, stellen,
woordenschat, taalbeschouwing
|
6
|
120 minuten
60-90 minuten
30 minuten
240-300 minuten
|
Voortgezet
technisch lezen
Begrijpend
lezen
Methode/Begrijpend
lezen
binnen de zaakvakken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
Voorlezen,
leesvormen en gevarieerde activiteiten
rond
boeken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
Taal;
spreken en luisteren, spellen, stellen,
woordenschat, taalbeschouwing
|
7-8
|
30-60 minuten
90-120 minuten
30 minuten
240-300 minuten
|
Onderhouden
van voortgezet technisch lezen
Begrijpend
lezen
Methode/Begrijpend
lezen
binnen de zaakvakken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
Voorlezen,
leesvormen en gevarieerde activiteiten
rond
boeken in samenhang met
woordenschatontwikkeling
Taal;
spreken en luisteren, spellen, stellen,
woordenschat, taalbeschouwing
|
Literatuur
‘Kwaliteitskaart
Tijd voor lezen en taal’
Deel
dyslexie gebaseerd op dyslexie stuk uit schoolgids van CBS de Rank.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten